Kültür

Kültür

Tacikistan çok zengin ve kadim kültür ve geleneklere sahip olan bir ülkedir. Ülkede süren iç savaşın sona ermesinde, Milli uzlaşmayı ve sosyal birliğin sağlanmasında kültür çok büyük rol oynadı. Asırlarca biriken kültür ve gelenekler insanları birleştirdi ve sağlam ve kalıcı barışın temelini oluşturdu

Tacik halkının kültürü kendine göre emsalsızdır ve milli geleneklerin, atalardan kalan mirasın çoğaltılması ve muhafaza edilmesi gerekiyor. Tacikistan'ın kültür sahasında en parlak sayfalarından biri 1999 yılında Samanidler devletinin 1100. yıldönümünü kutlamasıydı. 874-1005 yılları arasında ortak dili, toprağı ve kültürü olan Tacik milleti şekillendi. İlk kurulan Tacik devletinin köklerinden Taciklerin son nesillerinin medeniyet ve devlet bünyesi oluştu ve şimdi üçüncü binyılın başında Tacikler bağımsız bir ülke olarak dünya topluluğuna katılmıştır.

9 Eylül 2006 tarihinde Tacikistan Cumhuriyeti bağımsızlığının 15. yıldönümünü kutlayacaktır. Eşit haklara sahip olan 120'den fazla millet Tacik halkıyla bir arada yaşamaktadır. Onları birleştiren kökleri yüzyılların tecrübesine, ortak kültürüne, gelenek ve örf adetlerine dayanır. Hatlon, Hisar, Hodcent, Kurgan-Tübe ve Pamir bölgeleri kültürünün kendine has özelliği tasısa da, bu bölgelerin kültürünü birleştiren bir nokta var: toprağının %93'ü dağlardan oluşan Tacik halkı hür, özgür ve gururlu bir millettir. Mesela «Felek» müziğinin temelinde insanın doğa ile teması, şeffaf ve samimi olması, doğru ve dürüst olması yatıyor.

Tacik kültüründe «Şaşmakom» müziğinin ayrı bir yeri vardır ve dünyanın ilk senfonize ortamında çalınan müzik türüdür. Dünya edebiyatında kendinden söz ettiren yazarlarımız Sadriddin Ayni ve Mirzo Tursunzade Tacik balesini dünyaya tanıtan Malika Sobirova, Tacik dansını dünyaya tanıtan Malika Kalandarova, sinema sanatında büyük iz bırakan Ato Muhamedcanov ve Boris Kimyagarov, büyük Tacik edebiyatının ve sanatının ustalarından bazılarıdır.

Tacikistan Cumhuriyeti'nin Bilimler Akademisinin el yazıları enstitüsünde çeşitlere medeniyetlere ait olan 13 bin dünyada benzeri olmayan Ebu Reyhan Biruni, Firdevsi, İbn-i Sina, Nasır-ı Hüsrev, Ömer Hayam gibi bilim, felsefe ve edebiyat alanında dünyaca tanınmış zirve isimlerin el yazısı eserlerin orijinali mevcut olduğunun altını çizmeliyiz. Bu eserlerden içinde Orta Asya Türkçesinde yazılan eserler de mevcuttur. 2006 yılının Eylül ayında Tacikistan Cumhuriyeti'nin Bağımsızlığının 15. yıldönümünün kutlanmasıyla birlikte Ari Uygarlığına atanan sempozyum, Dünya Taciklerinin Forumu ve Kulyab şehrinin 2700. yıldönümü düzenlenecek ve kutlanacaktır.

2007 yılında Tacikistan'da Hazreti Mevlana Celaleddin Rumi'nin 800. yıldönümü kutlanacaktır ve uluslararsı bir sempozyum düzenlenecektir. Bildiğiniz gibi Mevlana Rumi'nin babası Tacikistan'ın Vahş nahiyesinde ve annesi Semerkant şehrinde doğmuşlardır. Bu organizasyon UNESCO tarafından desteklenmektedir. Mevlana Rumi'nin mirası Tacik ve Türk milletlerinin ortak tarihi ve varlığıdır.

İmkan bulursanız tatillerinizden birini Tacikistan'da geçirin. Hiç de pişman olmayacajsınız. İsterseniz 1995 yılında Tacikistan Hükümetince naaşını Türkiye'ye iade edilen Enver Paşa'nın bulunduğu Hovaling nahiyesini ziyaret edin.

İsterseniz eni 30 kilometreyi, boyu ise 80 kilometreyi geçen 800 adet buzulun bulunduğu dünyanın damı olan Pamir dağlarını ziyaret edin ve orada 1909 yılında bir deprem sonrası meydana gelen «Sarez» gölünü izleyin.

Hele de gün batışına denk gelirseniz kendinizi insanlık tarihinin zaman tüneli içindeki galeride, geçmiş ve gelecek arasındaki tüm duvarların kalktığı o varoluşta bulunuverirsiniz.

İsterseniz dünya mevcut olan Budda heykellerinin en büyüğünü(boyu 15 metre, eni 2,7 metre) Tacikistan arkeoloji müzesinde seyredin. Veya ateşperestliğin kurucusu olan Zerdüştün heykelini, Pehlevi dilinde yazılan «Avesto» kitabını ve Büyük Akeksand'a ait olan eşyaları seyredin.

 

Farklı efsaneler, uygarlıklar, kültürler coğrafyası olan Tacikistan tarihi değerlerini koruyarak yeni değerleri keşfetmek ve bu ülkemizin uluslararsı ekonomik, kültürel çekim merkezi özelliğini güçlendirmek gerekmektedir.

 

 

© Consulate General of the Republic of Tajikistan in Istanbul